پنجشنبه ۸ مهٔ ۲۰۰۸

چرا نرم‌افزار آزاد؟

چرا نرم‌افزار آزاد؟
من توی این چند تا پست اخیر مطالبی در مورد لینوکس و توزیع‌های آن آوردم. علت این‌که این پست‌ها را به لینوکس اختصاص دادم اهمیت مساله‌ی آزادی است. من الان در مورد انجام کارهای تحقیقاتی، بیشتر در مورد تایپ مقالات علمی و یا پایان نامه ها با مایکروسافت ورد خیلی مشکل دارم. شما نمی‌ تونین یک پایان نامه را راحت با word بنویسین. البته کار با نسخه ۲۰۰۷ خیلی راحت تر شده اما باز هم نمی شه بهش اعتماد کرد. کافیه که یک خط رو پاک کنین. می بینین ۸۰ صفحه پایان نامه تون به هم ریخت. یا کافیه که بخواین جای عکس رو توی صفحه عوض کنین این یک عذاب بزرگه. این وضع در مورد جداول نیز به همین منوال است. برای حل این مشکل من کلی توی اینترنت و راهنماهای مختلف مایکروسافت و غیره گشتم. چون فکر نمی کردم وضع به این خرابی باشه، باید حتما یک راهی وجود داشت - من مشکل رو از خودم و از دانش نرم افزاری ام می دونستم- اما بعد از کلی جستجو متوجه شدم که نرم افزار word در مسایل دیگری نظیر فرمول نویسی و مدیریت مطالب طولانی واقعا مشکل داره و یا آن طوری که باید کارآمد نیست. مثلا فرض کنین که شما یک کتابچه یا پایان نامه تان را با word تایپ می کنین. حالا می گن که برای اون فهرست تهیه کنین و یا یک صفحه رو استاد راهنماتان حذف می کند. حالا چه می شود؟ خب کل فهرستی که دستی تهیه کرده اید رو باید دوباره تغییر دهید. شاید هم اندازه ی فونتتان را بگویند که عوض کنید، باز هم همین اتفاق می افتد. خب فرض می کنیم که شما در استفاده از word حرفه ای هستید؛ بنابراین می دانید که باید از style ها برای نوشتن متون طولانی استفاده کنید. خب از استایلها استفاده می کنید اما مشکلی که پیش می آید -برای خودم زیاد پیش آمده- word ایرادهای بیخودی می گیرد. البته شما زمانی متوجه می شوید که ایرادهای بیخودی می گیرد که integrate Consistency را روشن کرده باشید -ممکن است غلط تایپی داشته باشد بعدا نگاه می کنم و اصلاحش می کنم- و گرنه اصلا متوجه نمی شوید که چه اتفاقی افتاده که استایل شما apply نمی شود.
به هر حال، جانم برایتان بگوید که وضعیت در ورد افتضاح است، البته برای متون بلند که نیازمند یک مدیریت یکپارچه روی متن می باشند، وگرنه برای یک نامه ساده بد نیست و یا یک مقاله‌ی سه صفحه‌ای آن هم به شرط آنکه نخواهید به فرمتهای مختلف از آن خروجی بگیرید.
برای رفع این مساله گشتم و گشتم، یک ماهی بود که یک سری نرم افزارهایی را پیدا کرده بودم ولی می خواستم دیگر مثل ورد وقتم را تلف نکنم و یک نرم افزاری را پیدا کنم که قابل اعتماد بوده و بتوان روش حساب کرد.
چند تایی بود؛ یکی از بهترین پیشنهادها برای نوشتن متون علمی استفاده از برنامه های مبتنی بر TEX بود. این Tex هم داستان بلندی دارد که توی این پست حال نوشتن در موردش را ندارم. انشالله بعدا براتون می گم. یک چیز جالب در مورد TEX اینه که وقتی شما یک بار یک متن رو می نویسین و به نرم افزار می گین که هر قسمتی چی هست، بعدا به راحتی می تونین هر بلایی سر اون بیارین، این مساله رو که می خوام بگم بچه هایی که مقاله ی علمی می نویسن بهتر متوجه می شن.
شما یک مقاله می خواین بنویسین و توی چند تا مجله submit کنین. می دونین که هر یک از مجلات فرمت خاص خودش رو برای مقاله داره. مثلا توی مجلات فارسی، یکی می گه که من می خوام با فونت Zar 14 تایپ کنین و بفرستین و عنوان رو با تیتر ۱۵ و الی آخر. اون مجله دیگه یک سری فونت ها و فرمت های دیگه رو پیش شرط می ذاره. خب اگه قرار باشه که شما کلی وقت بذارین و برای دونه دونه ی اینها متن تون رو دوباره شکلبندی کنین که وقت برای تحقیق ندارین. اینجاست که TEX به کمک شما میاد. کافیه که بهش بگین این متن اصلی مطلب هست و بعد بهش بگین که متن اصلی رو با Zar 14 نمایش بده و بعد بگین که این تیتر مطلب است و تیتر را با فلان فونت و فلان حالت نشان بده. بعد همه ی اینها را در یک Template کلی به نام آن مجله ذخیره کنید. از این به بعد کافیه که اون تمپلیت رو روی مقاله تان اعمال کنین به سرعت مقاله ی شما از لحاظ ظاهر آماده می شه و می تونید برای مجله مربوطه ارسال کنید.
مطلب رو می خوام هنوز ادامه بدم چون هنوز نتونستم به نرم افزار آزاد بپردازم، ولی چون احتمالا حال ندارید توی یک پست این همه مطلب بخونید می ذارم برای بعد.
ضمنا اگه هر نوع سوالی در مورد نحوه ی نوشتن متون طولانی داشتین توی نظرات برام پیام بذارین.
منبع: خودم